Energierenovatie in een VME: verplichtingen, EPC en premies 2026 per gewest

Vlaanderen

Het EPC van de gemeenschappelijke delen

Elk gebouw met minstens twee wooneenheden moet een EPC gemeenschappelijke delen hebben, los van een verkoop. De syndicus bestelt het bij een energiedeskundige type A.

• Het is tien jaar geldig en moet opnieuw worden opgemaakt als minstens 15 % van de buitenschil gerenoveerd wordt of als een collectieve installatie wordt vervangen.
• Elk appartements-EPC bouwt erop voort: zonder volledig gemeenschappelijk EPC kan geen enkel appartement een EPC krijgen, en een fout erin komt terug in alle EPC's van het gebouw.
• Wie geen EPC heeft, riskeert een boete van € 500 tot € 5.000, en die boete heft de verplichting niet op.
• Voor een nieuwbouw moet het EPC gemeenschappelijke delen er uiterlijk tien jaar en een maand na het verkrijgen van de vergunning zijn.

De renovatieverplichting

De renovatieverplichting (ook renovatieplicht genoemd) geldt per appartement, niet voor het gebouw. Een appartement met label E of F dat sinds 2023 werd gekocht, moet binnen zes jaar na de akte minstens label D halen; die termijn bedroeg vroeger vijf jaar en werd in december 2025 verlengd. De boete bedraagt € 500 tot € 5.000.

Om dat label te halen, heeft de eigenaar vaak werken aan de gemeenschappelijke delen nodig: dak- of gevelisolatie, een collectieve ketel. Dat zijn wettelijk opgelegde werken, die met volstrekte meerderheid worden goedgekeurd.

Mijn VerbouwPremie voor de gemeenschappelijke delen

De syndicus vraagt de premie aan namens de VME, met één aanvraag per categorie van werken, nadat de eindfactuur is ontvangen. De facturen mogen op de aanvraagdatum niet ouder zijn dan twee jaar, en het totale factuurbedrag van de aanvraag moet minstens € 1.000 exclusief btw bedragen.

De premie bedraagt maximaal 40 % van het factuurbedrag exclusief btw, 50 % met de asbestbonus. Daarnaast bestaat een aanvullende premie voor eigenaar-bewoners met een bescheiden inkomen (inkomenscategorie 3 en 4) en voor verhuurders die verhuren via een woonmaatschappij. Sinds 1 maart 2026 zijn de premies voor individuele woningen sterk verlaagd, maar de basispremie voor appartementsgebouwen blijft voor alle werken behouden.

Brussel

De Renolution-doelstellingen

• elke woning moet tegen 2030 een EPB-certificaat hebben;
• vanaf 2033 moeten de minst performante woningen verbeterd zijn, met een doelstelling van 275 kWh per m² per jaar, en daarna een strengere doelstelling tegen 2045;
• de vereniging van mede-eigenaars is medeverantwoordelijk: zij zal één EPB-deskundige aanstellen die een syntheseverslag over de gemeenschappelijke werken opmaakt. Dat verslag kan nog niet worden opgesteld zolang de erkenning van die deskundigen niet van kracht is.

De VME kan een sanctie krijgen als een woning haar doelstelling niet haalt, tenzij ze aantoont dat ze de nodige stappen heeft gezet. Het is dus verstandig om nu al een energetische stand van zaken van het gebouw en een werkenplan voor te bereiden.

De steunmaatregelen

De Renolution-premies zijn opgeschort. Volgens de officiële pagina van de regeling zijn alleen de aanvragen met een eindfactuur uit 2024 behandeld, en de indieningsperiode is intussen afgesloten: voor werken die sinds 2025 gefactureerd zijn, bestaat geen premie. Volgens BX1 kondigt het Brusselse begrotingsakkoord van 4 oktober 2026 een renteloze lening voor gezinnen aan voor het voorjaar van 2027; tot nu toe is niets aangenomen, en of die lening ook voor VME's openstaat, is niet bekend.

Op federaal niveau geldt sinds 1 januari 2026 voor vijf jaar een verlaagd btw-tarief van 6 % op de plaatsing van warmtepompen (circulaire 2026/C/19 van de FOD Financiën).

Wallonië

Sinds 1 oktober 2026 kent Wallonië voor nieuwe projecten geen renovatiepremies meer toe, behalve via overgangsmaatregelen: de steun bestaat nu uit leningen. Het Rénopack voorziet voor gezinnen met een bescheiden inkomen in een vermindering van 15 tot 50 % van het terug te betalen bedrag; de Rénoprêt is een lening aan 0 % of tegen een voordeeltarief. De werken moeten een woning met label G of F naar minstens label D brengen, en een woning met label E naar minstens label C; de woningaudit (audit logement) mag niet ouder zijn dan een jaar.

Voor VME's van maximaal 20 kavels (20 inbegrepen) financiert een renteloze Rénoprêt, die de Société wallonne du crédit social (SWCS) aan de vereniging van mede-eigenaars toekent, de werken aan de gemeenschappelijke delen:

Belangrijkste voorwaarden (reglementen van de SWCS, van kracht sinds 1 oktober 2026):

• een audit van type 3 (individuele verwarming) of type 4 (collectieve verwarming), uitgevoerd of bijgewerkt minder dan een jaar vóór de ontvangst van de aanvraag; de werken voeren minstens één van de aanbevelingen ervan uit;
• geen contractuele verbintenis en geen voorschot vóór de aanvraag: onderteken geen offerte of bestelbon en betaal de aannemer niets voor het dossier is ingediend;
• een gebouw van meer dan 15 jaar oud in het Franse taalgebied, waarvan minstens de helft van de kavels woningen zijn.

Voor projecten die vóór 14 februari 2025 werden opgestart, gelden overgangsmaatregelen.

Zonnepanelen en energiedelen

In alle drie de gewesten is energiedelen binnen hetzelfde gebouw mogelijk: de stroom van de panelen op het dak wordt verdeeld over de deelnemende woningen. De nettarieven op gedeelde energie verschillen per gewest en veranderen: vraag ze op bij de netbeheerder voor u het project doorrekent. De panelen zelf worden vóór de ingebruikname door een erkend organisme gekeurd en daarna bij de netbeheerder gemeld (elektrische installatie van de gemeenschappelijke delen). De algemene vergadering kan voor de installatie een eigen verdeling tussen de deelnemers vastleggen; laat de vereiste meerderheid nakijken, want afwijken van de verdeling van de lasten in de statuten kan een vierdevijfdemeerderheid vergen.

Energierenovatie in de VME: een aanpak in vijf stappen

1. Stand van zaken: EPC gemeenschappelijke delen, energieaudit of technische staat van het gebouw.
2. Werkenplan over tien jaar, met kostenraming, voorgelegd aan de algemene vergadering (AV).
3. Financiering: reservekapitaal (het reservefonds), gewestelijke premies of leningen, een lening op naam van de VME.
4. Stemming over de werken, met een lastenboek en vergelijkbare offertes.
5. Premie- of leningdossier tijdig ingediend, facturen en bewijsstukken bewaard.

Veelgestelde vragen